МУХОЛИФАТЧИЛАРГА МУНОСАБАТ НЕГА ЎЗГАРМАЯПДИ?

Ҳукуматимиз оилаларнинг бир-бири билан ажрашиб кетишини шунчаки оддий ҳолат сифатида қабул қилишни одат тусига айлантирган. Баъзан бу муаммога эътибор қаратади, баъзан эса эътибор бермайди. Аслида аёл зотининг бир жойдан бошқа жойга бориб яшашининг ўзи оғир. У янги оиладагилар билан чиқишиб, келишиб, фарзандли, тотувли бўлиб кетгунича ҳам қанча руҳий зарбаларга учрайди. Буни ҳар бир инсон онгида кузатиш мумкин. Эндигина ўрганган жойида яна ҳар хил келишмовчиликларнинг вужудга келиши аёлга яна бир кучли зарба бўлиб тегади. Бундай зарбаларга чидаш учун эса оила бошқаруви ишларида анча тажриба ортирган инсон бўлиши керак. Турмуш ташвишларини саботу матонат ва ирода билан енгиш мумкин. Аммо инсондаги ирода кучига қайта-қайта бериладиган зарбалар баъзан инсонни ҳаётдан бездириб юбориши ҳам эҳтимолдан ҳоли эмас. 

 

Инсон қийналганда нималар қилмайди, дейсиз?! Жисмоний машаққатлардан кўра руҳий жиҳатдан эзилиш, оилада “тинчиб” кетмаслик бошқа муаммоларга қараганда анча оғир.
Биз ҳикоя қилмоқчи бўлган қаҳрамонимиз Нуринисо Холбоева ана шундай қийинчиликларни сабот билан енгиб келаётган аёл. Нуринисо Холбоева Жиззах вилояти Пахтакор шаҳри Тошкент маҳалласида ўғли Умид Саидмуродов билан бирга яшайди. Нуринисони 2010 йили эри Акбар Холбоев ўғли билан бирга уйдан ҳайдаб юборган. Нуринисонинг мол- мулки эри ва оиласи томонидан талон-тарож қилинган. Маҳаллий прокуратура Нуринисони ҳимоя қилиш ўрнига уларнинг оиласи билан бирга яшаётган уйига атайин кўчиб келган турмуш ўртоғининг синглиси ва эрига ана шу уйда яшашга ордер берган. Нуринисо эса фарзанди билан бирга газ ва электрсиз кичик бир бўлмага кўчирилган. У ерда уйдаги мавжуд газдан фойдалана олмай тўққиз ой яшаган. Ёрдам сўраб бормаган тегишли ташкилотлари қолмагач, қатор адолатсизликларга барҳам бера олмагач, Пахтакор туман ҳокимлигига, ички ишлар бўлимига, туман прокуратурасига, шунингдек, Жиззах вилоят ҳокимлиги, ички ишлар бошқармаси, вилоят прокуратуасига ўзининг нарозиликларини билдирган хат жўнатган.

Ўтган йилларда (йигирма етти йилда) бошқарув идоралари раҳбарлари қулоқларини кар, кўзларини кўр, тилларини сақов қилиб олиш “касб”ини “аъло” даражада бажардилар. Оддий туман ҳокими ўзини “хон“, “подшо”, “қирол” сифатида ҳис қилганликларини бугунга келиб ҳамма баравар билмоқда. Нуринисо Ўзбекистондаги маҳаллий органлардан ёрдам ололмагач “Бирдамлик“ Халқ Демакратик ҳаракатига аъзо бўлиб, Ҳаракатнинг фаол аъзосига айланган. Ҳокимиятдагиларнинг “Сен кимсан?”, “Қандай муаммонг бор?”, “Оилангда нима еб-ичиб юрибсан?”, “Ёш болангнинг аҳволи қандай?”, “Уни мактабига жўната оляпсанми?” дегувчилар топилмаган бир шароитда унга “Бирдамлик” ХДҲ раҳбарияти фақат моддий эмас, маънавий, руҳий жиҳатдан ҳам далда ва кўмак берган. Буни Нуринисо Холбоева ифтихор билан хотирлайди. Бироқ сиёсий фаолияти Нуринисони яна ташвишлар исканжасида қолдиради. Унинг йўлларида айғоқчилар кўпаяди. Оддий маиший иш билан ҳам кўчага чиқа олмай қолади. Нуринисони ҳамма қўли билан бигиз қилиб кўрсатадиган бўлади. Ёлғиз аёлга меҳрибонлик қилиш ўрнига турли хил маломатлар ёғдиради, фарзанди ва ўзини пропискага қўймай сарсону саргардон қилади.

Биз яқинда  Нуринисони сўраб Пахтакор шаҳрига бордик. Уйини, ўзини топиш қийин кечди. Чунки Пахтакор шаҳри шунчаки номигагина шаҳар бўлиб, баъзи қишлоқларнинг аҳволидан ҳам хароб қаровсиз бир жой экан. Ҳаммаёқ “тўкилиб” ётибди. “Дом”лар бетартиб рақамланган. Боз устига Нуринисо ҳар хил ҳаловатсизликлар туфайли ўз исмини ҳам ўзгартириб олган экан. Биз қатор қийинчиликлар билан Нуринисо яшайдиган манзилга кириб бордик. Суҳбатимиз жараёнида Нуринисо исмини Комила деб ўзгартиришга мажбур бўлганлигини айтди. Нуринисо билан узоқ суҳбатлашдик. Уйининг ниҳоятда таъмирталаб эканлиги одамни сескантиради. “Дом” ичида эмас ҳовлида жойлашган хожатхонанинг ҳидига одам тугул итлар аранг чидайди. Шундай бўлса-да, хожатхона ана шу домда яшовчи бир неча ўттиз одамлар корига яраркан. Уй ичида ҳатто сув жўмраги ҳам йўқ. Сув аллақаердандир ташиб келтириларкан. Нуринисо бизнинг олдимизга дастурхон ёзди. Ўғли вояга етиб яқинда ишга жойлашганини айтди. Нуринисони “Бирдамлик” ХДҲ етакчиси Баҳодир Хон Туркистон билан гаплаштирдим. Нуринисо Баҳодир ака билан сидқидилдан суҳбатлашди. Баҳодир ака салом-аликдан сўнг Нуринисони Тошкентда ўтказиладиган йиғилишга таклиф қилди. Нуринисо йиғилишга боражагини билдирди. Баҳодир ака Нуринисо билан гаплашиб бўлгач, менга Нуринисо Холбоевага ўзининг ва “Бирдамлик”нинг Ўзбекистон бўйича раҳбари Қаҳрамонхон Маҳмуднинг телефонларини бериб қўйишимни тайинлади, мен ҳам телефон рақамимни қолдирдим. Аммо у йиғилиш бўладиган кунлар яқинлашса ҳам менга телефон қилмади. Телефон учун сим карта олганини ҳам билдирмади. Шу орада Нуринисонинг аҳволини билиш ва унга ажратилган ёрдам пули ҳамда телефон аппаратини бериб қўйиш учун яна йўлга отландим. Пахтакор шаҳрига борганимда тушунарсиз, гумонли воқеалар содир бўлди… Нуринисони уйидан топа олмадим. Учинчи марта Нуринисонинг уйига бордим. Аммо яна тополмадим. Қўшнилардан сўрай бошладим. Пастки қаватда яшовчи қўшниси менинг кимлигимни суриштирди. Яқин таниши эканимни билдиргач Нуринисони уйидан чақириб берди. Унга ўн тўртинчи сентябрь куни ҳам излаб келганимни айтдим. Елкасини қисди. Менимча ўша куни ҳам қўшниникида яшириниб ўтиргану бизга айтмаётгандек туюлди. Нуринисога юз минг сўм ва телефон аппаратини бериш мақсадида сумкамни ковлаштира бошлаганимда у қабул қилиб олишни кескин тарзда рад этди: “Мен “Бирдамлик”да ишлай олмайман. Болам улғайиб қолди. Мен кўчага чиққан куним куч ишлатар тизими ходимлари уйимга етиб келади. Тинимсиз идорага чақиради, безовта қилади. Ўғлим ишлаб турган ишидан айрилиб қолади. Сўнгра уни ҳеч қаерга ишга олмайди. Бир пайтларда ўзимни ўн беш суткага қамаб ҳам қўйганди. Роса қийналганман. Қон кетиб қолганига қарамай, тиббий муолажа учун бирон нарса беришмаган. Ўғлим қўшниларникида қолиб кетган. Менга шу пайтларда осмон узоқ, ер қаттиқ бўлган. Бу ердагиларнинг дийдаси тошдан қаттиқ”…

Бу гапларни эшитарканман Нуринисога бирор нарса дейишга журъат эта олмай қолдим. Мухолиф ташкилотга аъзо бўлгани учун бир неча жабру ситамларга рўбарў келган аёлга нима деб таскин беришни билолмай қийналдим. Мен мухолиф ташкилотларнинг вужудга келиши моҳиятини тушуна бошладим. Ҳукуматнинг адолатсизликлари қурбонларига айланган шахслар мухолифат томонга ўтишини теран англадим.

Ўтган йиллар давомида мамлакатимизда порахўрлик, ишсизлик, ҳақсизлик шунчалик илдиз отиб кетган эдики, бу салбий унсурлар одамлар турмушига жиддий равишда таъсир қилди. Муттаҳамлар, олғирлар, ўғрилар, “каламушлар”нинг мушугини пишт дейдиганлар ичида уларнинг хомтовоқлари борлиги яққол сезилиб қолди. Прокуратура, суд, Ички Ишлар, жамийки ҳокимият органларининг ичида уларни қўллайдиган нопок шахслар кўпайиб кетганлиги мухолифат тарафдорлари сонини оширди. Ҳукумат эса ўз айбини кўпинча мамлакатга сиғдирилмаган ва чет элда яшаётган мухолифат вакилларига тўнкаш йўлига ўтиб олди. Зотон, уларга ўз айбларини мухолифатга ағдариш осон эди. Бунга мухолифат сафида бўлган оддий аёлни ўн беш суткага қамаб қўйилиши мисол бўла олади.

Бизнингча, ҳукумат мухолиф ташкилотлар билан юзма- юз ўтириб, уларнинг қалбига қулоқ тутадиган, дастур ва лойиҳалари билан танишадиган, ошкора музокаралар олиб борадиган фурсат етиб келди. Ана шундай йўл тутилса Нуринисо Холбоева каби шахслар мухолифатдаги пария ва ҳаракатларга иккиланмасдан қайта оларди.

Гулюз Турон

 

 

 

Бухорода ёшларнинг иш ҳақи ундириб олинди

Бухоро вилоятида “Элегант-Инвест” МЧЖ бригадаси раҳбари Нозим Ҳайдаров пешкўлик 8 нафар ишчи-ёшларнинг иш ҳақини бермасликка уринди.

Фото:Rusnext

Айни пайтда тумандаги “Зандани” қишлоғи ҳудудида пахта-тола ишлаб чиқариш корхонаси қад ростламоқда. Пешкў туманидаги “Қорақалпоқ” қишлоғи фуқароси Ҳамза Мирхонов якка тартибда ўзининг саккиз нафар тенгдоши билан “Элегант-Инвест” МЧЖ билан келишув асосида бинонинг асосий қисмини тиклашни ўз бўйнига олади. Қишлоқ ҳудуди ёшларининг бир неча ой давомидаги меҳнати эвазига ишлаб чиқариш корхонаси биносининг асосий қисми қуриб топширилади.

“Элегант-Инвест” МЧЖ раҳбарияти томонидан ёшлар меҳнати билан боғлиқ харажат ўз вақтида “Элегант-Инвест” МЧЖ бригада бошлиғи Нозим Ҳайдаров орқали тўлиқ ҳисоб-китоб қилиб берилади.

Бироқ, Нозим Ҳайдаров қурилиш ишлари учун сарфланган 5500000 сўмлик харажатни қоплаб берган бўлса-да, оғзаки келишув асосида ишчи-ёшлар меҳнатига тўланиши лозим бўлган 6875000 сўм миқдоридаги иш ҳақини ҳар хил баҳоналар қилиб, бермасликка уринади.

Қишлоқ ёшларининг меҳнати ҳақи билан ўз чўнтагини қаппайтиришга уринган Н. Ҳайдаровнинг ҳаракатлари зое кетди.

Пешкў туман истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш жамияти ходимларининг аралашуви билан ишчи-ёшларга тегишли бўлган маблағ қайтарилиб, улар фойдасига ҳал қилинди.

Лайло Ҳайитова

ҚАҲРАМОНХОН МАҲМУДГА НИСБАТАН БОСИМЛАР КУЧАЙМОҚДА

“Бирдамлик” ХДҲнинг Ўзбекистон Республикаси бўйича раҳбари Қаҳрамонхон Маҳмудга нисбатан босимлар кундан-кунга кучайиб бормоқда. Жорий йилнинг 15-сентябрь куни эрталаб соат 8-00 да Қаҳрамонхон Маҳмуднинг Тошкентдаги уйига ички ишлар формасида ва фуқаро кийимида бўлган икки нафар шахслар келиб, уни ички ишлар органига олиб кетганлиги ва қарийб 9 соат давомида Ички ишлар бўлимида ушлаб турганлиги, худди шу куни соат 12-00 да Тошкент шаҳрида жойлашган “Чашмаи нур” кафесида “Бирдамлик” ХДҲнинг навбатдаги Қурултойи олдидан республикамиздаги барча вилоятлар ва Қорақалпоғистон Республикасидаги фаоллар иштирокида умумий йиғилиш белгиланганлиги ҳақида ўз вақтида “Бирдамлик” ХДҲнинг Матбуот бўлими Birdamlik.info ва Mulkdor.com сайтларида хабар эълон қилган эди.

 

Шу куни Қаҳрамонхон Маҳмуд раҳбарлигида ўтказилиши лозим бўлган йиғилиш қатор сабабларга кўра ўтказилмади. Бундай сабаблар сирасига Қаҳрамонхон Маҳмуднинг  тутқинликка олиниши, шунингдек, бир ҳафта олдин йиғилиш ўтказилиши белгиланган, ҳатто 50 фоиз тўлов ҳақи олдиндан тўланган “Чашмаи нур” кафеси раҳбариятинининг  “номаълум сабабларга кўра” биз мижозларга хизмат кўрсатишдан бош тортишини киритишимиз мумкин.

Хуллас, шу куни “Бирдамлик” ХДҲнинг Қурултойолди йиғилиши ўтказилиши белгиланган маскан – Тошкент шаҳар Миробод тумани, Фарғона йўли кўчасида жойлашган “Чашмаи нур” кафеси электр энергиясидан узиб қўйилди, шундай бўлса-да фаолларимизнинг белгиланган манзилда йиғилиш ўтказиш истагида тўпланаётганини сезган ва хавотирга тушган кафе раҳбарияти кўрсатилажак хизмат учун олдиндан тўланган ҳақни қайтарган ҳолда туман Санитария-эпидемиология станцияси топшириғига биноан кафеда оммавий тозалик ишларини ўтказиш лозимлигини рўкач қилиб, “Бирдамлик”чиларни кафе биноси ичидан чиқариб юборди.

Бироқ бу ишларнинг ҳаммаси куч ишлатар тизимлари томонидан уюштирилаётгани ойдин эди…

“Бирдамлик” ХДҲнинг Ўзбекистон Республикаси бўйича раҳбари Қаҳрамонхон Маҳмуд  жорий 20-сентябрь куни савол-жавоб ўтказиш мақсадида такроран Олмазор тумани “Жийдали” маҳалласи қошидаги 203-сонли ички ишлар таянч пунктига чақирилади. “Бирдамлик” фаоли Рўзибой Азимий ва инсон ҳуқуқлари ҳимоячиси Елена Урлаевалар Қаҳрамонхон Маҳмуд  чақирилган 203-сонли ички ишлар таянч пунктига етиб борганларида Қаҳрамонхон Маҳмудга уйга рухсат берилган бўлади. Лекин шундай бўлса-да, Елена Урлаева ва Рўзибой Азимийлар Қаҳрамонхон Маҳмудга такрор ва такрор ўтказилаётган босимлар сабабини билиш мақсадида участка инспектори Самариддин Салимовга қўнғироқ қилишади. Қўнғироқларга жавоб берилмагач Елена Урлаева Олмазор туман Ички ишлар бўлимига қўнғироқ қилиб, Қаҳрамонхон Маҳмуд билан рўй берган вазиятга доир шикоят қилади. Орада 7 минут ўтгач Олмазор туман Ички ишлар бўлими ходимлари етиб келади ва участка инспектори Самариддин Салимовни чақиртиради. Ички ишлар бўлими ходимлари билан “Бирдамлик” фаоллари ва инсон ҳуқуқлари ҳимоячиси ўртасида узоқ вақт суҳбат бўлиб ўтади. Гарчи суҳбат дўстона руҳда ўтса-да, ички ишлар ходимлари “Бирдамлик” фаоли, журналист Р. Азимий ва Инсон ҳуқуқлари ҳимоячиси Е. Урлаеваларнинг ҳамда жабрланувчи  Қаҳрамонхон Маҳмудга нисбатан кучаяётган тақиб ва босимлар замирида нималар яширинганини, бу ишлар қандай мақсадларда амалга оширилаётганини, ташаббусчилар кимлар эканини очиқ-ойдин айта олмади.

Р. Азимийнинг жорий йилнинг 15-сентябрида Қаҳрамонхон Маҳмуднинг Олмазор туман ички ишлар бўлимида қарийб 9 соат давомида қайси қонунга кўра ушлаб турилганига, “Бирдамлик” ХДҲнинг Ўзбекистон бўйича раҳбарини нега 14- ёки 16-сентябрда эмас, айнан Ҳаракатнинг йиғилиши ўтказиладиган 15-сентябрда тутқинликда сақланиши замирида қандай ҳаракатлар яширинганлигига доир саволлари ҳам жавобсиз қолди.

Биз “Бирдамлик” фаоллари Қаҳрамонхон Маҳмудга нисбатан уюштирилаётган ҳар хил  босимларни оқламаймиз ва ички ишлар ходимлари ҳаракатини адолатсиз ҳаракат деб биламиз.

Демократик давлатларда инсон шаъни, мавқеи ҳар нарсадан устун бўлмоғи лозим. Ўзини демократик давлат дея эълон қилган Ўзбекистон Республикаси ҳам бундай қоидаларга қатъий амал қилиши шарт ва зарур. Ҳар қандай шахсни ноқонуний равишда 9 соат эмас, 9 минут тутқинликда ушлаш демократия тамойилларига том маънода хилоф. Демак, Қаҳрамонхон Маҳмудни 9 соат унга ёки у яшаётган манзилга чақирув қоғози юбормаган ёки шахсан тақдим этмаган ҳолда 9 соат тутқинликда ушлаб турган ИИБ ходимлари адолат принципларига зид ҳаракат қилган.

Қаҳрамонхон Маҳмудни тақиб қилиш ва унга босимлар ўтказишни бас қилинг, куч ишлатар органи ходимлари!

“Бирдамлик” ХДҲнинг Матбуот хизмати

Юлий Юсупов чегара ҳақида: шафқатсиз аттракцион ва «гўштқиймалагич»  

Черняевка яқинидаги чегара пункти орқали Тошкентга қайтиб келдим. Жуда шармандали ҳолат, деб ёзади иқтисодчи Юлий Юсупов Facebook’даги саҳифасида. 

Юлий Юсупов

«Чегарадан ўтаётган одамларнинг сони кўплигини ҳисобга оладиган бўлсак, бу жуда кўп вақтни талаб қилмади – бир соатдан камроқ. Мен чегара пунктларида бундан ҳам катта навбатларни кўрганман. Ҳатто Нью-Йорк аэропортида ҳам икки баробар кўпроқ турганман. Черняевкани эса, 5 соатда ҳам ўтишга тўғри келган. Паспорт назорати учун ойначалар кўп эди ва улар нисбатан тез ишлаётганди (Қозоғистондагига қараганда уч-беш баробар секинроқ, лекин бу биз учун норма). Бизнинг мансабдорларнинг а) навбат ва тиқилинч яратиш, б) одамларни ерга уриш қобилиятига ҳар доим ҳайрон қолиб келганман. Улар навбатлар ва ерга уриш ҳолатларини ҳаттоки йўқ жойда ҳам таъминлаши мумкин», – деди у.

Иқтисодчининг таъкидлашича, одамлар худди қорамол учун молхонадаги ўтиш жойларини эслатувчи тор, атрофи ўралган йўлаклардан ўтиши керак бўлган. Бу одамга номуносиб хатти-ҳаракатга ундаган ҳам. Даҳшатли тиқилинчда асосан аёлларнинг (болали аёллар эса навбатдаги 70 фоизни ташкил этди) «Вой дод!», «Итаришмасанг-чи!», «Болани босиб ташлайсизлар!» бақириқлари эшитиларди.

«Энг шафқатсиз «аттракцион» чегара назоратидан сўнг кутиб турганди – божхонадан аввал. Иккита тор, атрофи ўраб қўйилган ўтиш жойи, биттаси – қисқа, иккинчиси – узун, улардан бирданига 3-4 киши ўтиши мумкин эди, сўнг улар биттага бирлашиб, аста-секин 1,5 киши кенглигига қадар қисқариб боради. Бу гўштқиймалагичда қандай қилиб босиб ташлашмаганига ҳайрон қоляпман. Уни ўйлаб топган ва фойдаланаётган тентакларни эса касбга яроқсиз экани учун ҳайдаш керак.

Мен буларнинг барчаси қурбонлар билан тугашидан қўрқаман. Боз устига, мени чегарадан Тошкентга олиб борган ҳайдовчидан куни кеча қурбон бўлгани ҳақида эшитдим, унинг айтиб берган нарсасидан тепа сочинг тикка бўлади. Бироқ, унинг ишончлилиги учун кафолат бера олмайман, шунинг учун гапларини такрорламайман», – дея таъкидлаб ўтди Юлий Юсупов.

«Хурсанд қилаётган» ягона нарса: бу амалдорлар хатти-ҳаракатида тўла тенгликка эришилди. Барча ерга урилмоқда – фуқаролиги, миллати, жинси ва ёшидан қатъи назар, дея хулоса қилади у.

Манба:Кун.Уз

 

Фарғонада боғчага ишга кириш 300 долларми?

Фарғона шаҳар мактабгача таълим бўлими мудири ўринбосари лавозимида ишлаган А.Эминов Фарғона вилояти мактабгача таълим бошқармаси жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатлари билан ишлаш бўйича мутахассиси вазифасида ишлаган А.Узоқов билан хизмат мавқеларидан фойдаланмоқчи бўлди, деб ёмоқда  ЎзА.

Фото

Улар Г.Мирзаевани Фарғона шаҳридаги 5- мактабгача таълим муассасасига ишга жойлаштириш, икки нафар фарзандларини ҳам шу муассасага тарбияланувчи сифатида қабул қилдиришни ваъда қилиб, эвазига 300 АҚШ доллар талаб қилган.
2018 йил 2 апрель куни шаҳардаги “Баркамол авлод маркази” биноси ёнида А.Узоқов 300 АҚШ долларни Г.Мирзаевадан фирибгарлик йўли билан олиб, 3 апрель куни ушбу суммани А.Эминовга етказган.

Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаментининг вилоят бошқармаси томонидан мазкур ҳолат фош этилди.

Жиноят ишлари бўйича Марғилон шаҳар суди раиси М. Ибрагимов раислигида мазкур жиноят иши кўриб чиқилиб, уларга тегишли жазо тайинланди.